หากเอ่ยถึงการนำทรัพย์สิน ประเภทอสังหาริมทรัพย์ เช่น บ้าน คอนโด ที่ดิน หรือ รถ ไปเป็นหลักทรัพย์เพื่อแลกกับเงินก้อน คนส่วนใหญ่มักเข้าใจว่าเป็นการทำนิติกรรมในรูปแบบของการจำนอง และบ้างก็เข้าใจว่าเป็นรูปแบบของการขายฝาก เพราะดูเหมือนว่านิติกรรมทั้ง 2 รูปแบบนี้มีลักษณะ วิธีการ ขั้นตอนที่คล้ายคลึงกัน จนคนส่วนใหญ่แยกไม่ออก และทำให้เกิดความสับสน เมื่อถึงยามจำเป็นที่ต้องเลือกทำนิติกรรมทั้ง 2 รูปแบบ เหตุนี้จึงต้องแจกแจงให้เห็นถึงความแตกต่าง พร้อมเผยถึงจุดเด่น จุดด้อย ของนิติกรรมแต่ละรูปแบบทั้งการขายฝากและการจำนอง
การจำนอง เป็นการทำนิติกรรมอีกรูปแบบหนึ่ง ในลักษณะของการนำทรัพย์สินมาเป็นประกันการชำระหนื้ โดยทรัพย์สินที่สามารถนำมาจำนอง เป็นได้ทั้งทรัพย์สิน ประเภทอสังหาริมทรัพย์ เช่น บ้าน คอนโด ที่ดิน หรือ ทรัพย์สิน ประเภทสังหาริมทรัพย์ที่มีทะเบียน เฉพาะที่กฎหมายกำหนดให้นำมาจำนองได้ เช่น รถยนต์ หรือ เครื่องจักร เป็นต้น โดยในการจำนองทรัพย์สินทุกประเภท จะต้องนำสัญญาจำนองไปจดทะเบียนด้วย ซึ่งในกรณีทรัพย์สินที่จำนองเป็นอสังหาริมทรัพย์ ให้จดทะเบียน ณ สำนักงานที่ดินที่มีเขตอำนาจ และในกรณีสังหาริมทรัพย์ ให้จดทะเบียน ณ สำนักทะเบียน ซึ่งรับผิดชอบงานจดทะเบียนสังหาริมทรัพย์ชนิดนั้น ๆ
ทั้งนี้ ผู้จำนองไม่จำเป็นต้องส่งมอบทรัพย์สินที่จำนองและยังคงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินที่จำนอง จึงมีสิทธิใช้ประโยชน์ในทรัพย์สินที่จำนองต่อไปได้ แต่หากมีการผิดนัดชำระหนี้ที่มีการจำนองเป็นประกันแล้ว ผู้รับจำนองมีสิทธิฟ้องบังคับชำระหนี้และบังคับคดีกับทรัพย์สินที่จำนองได้ตามกฎหมาย
นอกจากนี้ ในกรณีที่ผู้จำนองได้จำนองทรัพย์สินเพื่อประกันการชำระหนี้ของตนเอง และมีข้อตกลงว่าจะชำระหนี้จนครบถ้วนหากบังคับจำนองแล้วได้เงินไม่เพียงพอ ผู้จำนองมีหน้าที่ต้องชำระเงินเพิ่มเติมให้แก่ผู้รับจำนองจนกว่าจะครบถ้วนต่อไป แม้จะถูกบังคับคดีเอากับทรัพย์สินที่จำนองแล้วก็ตาม
สัญญาจำนองเป็นวิธีการกู้เงินโดยใช้ทรัพย์สินมาเป็นหลักค้ำประกัน เมื่อผู้กู้ไม่สามารถชำระหนี้ได้ตามสัญญา ผู้รับจำนองมีสิทธิ์ในการยึดทรัพย์สินที่นำมาจำนองไว้ เพื่อนำไปขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ ซึ่งทรัพย์สินที่สามารถนำมาทำสัญญาจำนองได้แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ๆ ดังนี้
หมายถึงทรัพย์สินที่สามารถเคลื่อนย้ายได้ ซึ่งมีด้วยกันหลายอย่าง เช่น ทอง เครื่องเพชร รถยนต์ รถจักรยานยนต์ รวมถึงเครื่องใช้ไฟฟ้าต่าง ๆ ด้วย
ข้อเสียของการจำนอง คือ หากผู้ขอกู้ไม่สามารถชำระหนี้ได้ตามเงื่อนไข จะเสี่ยงต่อการถูกยึดทรัพย์หรือบังคับขายทอดตลาด ซึ่งอาจทำให้สูญเสียบ้านหรือที่ดินไปอย่างถาวร อีกทั้งวงเงินที่ได้รับจากการจำนองมักจะไม่สูงมาก เฉลี่ยประมาณ 30% ของราคาประเมิน
การทำสัญญาจำนองเป็นวิธีการกู้เงินวิธีหนึ่งที่ใช้ทรัพย์สินมาเป็นหลักประกัน ซึ่งก่อนที่จะทำสัญญาจำนอง ไม่ว่าจะเป็นสัญญาจำนองที่ดิน สัญญาจำนองบ้านคือสิ่งจำเป็นที่จะต้องอ่านสัญญาให้ละเอียด เพื่อป้องกันการเกิดความผิดพลาด ไปดูกันว่าก่อนทำสัญญาจำนอง ต้องรู้เรื่องอะไรบ้าง
ศึกษาข้อมูลและเปรียบเทียบข้อเสนอจากธนาคารต่าง ๆ ก่อนตัดสินใจ
การทำหนังสือสัญญาจำนองที่ดิน หรือการทำสัญญาจำนองบ้านนั้นคือ การนำโฉนดที่ดินไปจดทะเบียนไปกับผู้ให้กู้ เพื่อเป็นหลักประกันว่าผู้ขอกู้จะชำระหนี้ให้ครบถ้วน หากไม่ชำระหนี้ตามที่ตกลงตามสัญญา หรือผิดชำระหนี้ก็จะถูกยึดโฉนดไป ซึ่งหนังสือสัญญาจำนองที่ดิน การจำนองบ้าน ควรมีรายละเอียดดังนี้
| สิ่งที่ต้องระบุในสัญญา | รายละเอียด |
|---|---|
| รายละเอียดทรัพย์ | ระบุให้ชัดเจนว่าทรัพย์สินที่นำมาจำนองนั้นเป็นอะไร และมีลักษณะอย่างไร พร้อมทั้งบอกจำนวนให้มีความชัดเจน |
| วันเดือนปี ที่ทำสัญญาจำนอง | ระบุวันเดือนปีที่ทำสัญญาให้มีความชัดเจน เพื่อป้องกันความเข้าใจผิดที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต |
| ชื่อผู้ทำสัญญาทั้งผู้จำนองและผู้รับจำนอง | ต้องมีการระบุชื่อผู้จำนองและผู้รับจำนองอย่างชัดเจน พร้อมทั้งระบุเลขประจำตัวประชาชน ของ สัญญาเป็นหนังสือ ที่อยู่ และเบอร์โทรศัพท์ด้วย |
| จำนวนเงินกู้ | ระบุรายละเอียดจำนวนเงินกู้ให้เรียบร้อย |
| อัตราดอกเบี้ย | เขียนรายละเอียดอัตราดอกเบี้ยให้ชัดเจนลงในสัญญาไม่ว่าให้ไว้ว่า เป็นอัตราดอกเบี้ยแบบคงที่ หรือแบบลอยตัวก็ตาม |
| กำหนดเวลาชำระ | ในสัญญาจำนองต้องระบุเวลาในการชำระหนี้ให้ชัดเจน พร้อมทั้งกำหนดวันเวลาที่แน่นอนเพื่อป้องกันการคำนวณดอกเบี้ยที่ผิดพลาด |
| จำนวนครั้งที่สามารถผิดนัดชำระ | ในกรณีที่เกิดการผิดชำระ ให้ระบุจำนวนครั้งตามสมควรที่จะสามารถผิดนัดได้พร้อมทั้งบอกวิธีการที่จะแก้ไขเพื่อไม่ให้เกิดการผิดสัญญาในอนาคต |
| การเซ็นสัญญา | ในส่วนสุดท้ายของสัญญาจำนองจะต้องมีการเซ็นสัญญา โดยจะต้องมีลายเซ็นของผู้จำนอง ผู้รับจำนอง พยาน 2 คน เจ้าพนักงานที่ดิน ผู้เขียนสัญญา และผู้ตรวจสัญญา |
การทำสัญญาจดจำนอง จำเป็นต้องดำเนินการต่อหน้าเจ้าหน้าที่กรมที่ดิน และมีขั้นตอนหลัก ๆ ดังนี้
หากลูกหนี้ไม่ชำระหรือผิดนัดการจ่ายเงิน เจ้าหนี้มีสิทธิแจ้งเตือนให้ชำระหนี้ภายในระยะเวลาอย่างน้อย 60 วัน หากยังไม่จ่าย เจ้าหนี้สามารถฟ้องร้องต่อศาล เพื่อให้ศาลมีคำสั่งนำทรัพย์จำนองออกขายทอดตลาดตามขั้นตอนของกฎหมาย โดยเงินจากการขายจะนำไปใช้ชำระหนี้กับเจ้าหนี้เป็นอันดับแรก ส่วนที่เหลือ (ถ้ามี) จะคืนให้ลูกหนี้หรือจัดสรรให้เจ้าหนี้รายอื่นตามลำดับ โดยขั้นตอนทั้งหมดจะทำอย่างถูกต้องตามกฎหมายเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมทั้งสองฝ่าย
หากลูกหนี้ไม่จ่ายหรือผิดนัดชำระเงินกู้ และเจ้าหนี้ต้องการให้ทรัพย์สินที่นำมาค้ำประกันหลุดจากสิทธิของลูกหนี้ เจ้าหนี้จะต้องแจ้งเตือนเป็นลายลักษณ์อักษรให้ลูกหนี้ชำระหนี้ภายในเวลาที่กำหนด (ไม่น้อยกว่า 60 วัน) หากลูกหนี้ยังไม่ชำระ เจ้าหนี้ต้องดำเนินการฟ้องต่อศาล เพื่อขอให้ศาลมีคำพิพากษา และมีคำสั่งบังคับให้ขายทอดตลาดหรือดำเนินการในรูปแบบที่กฎหมายกำหนด
การทำสัญญาจำนองเป็นภาระผูกพันทางกฎหมายที่ไม่ได้มีอายุความตามกฎหมาย แต่สัญญาจะไม่มีผลทางกฎหมายแล้วก็ต่อเมื่อผู้จำนองจ่ายหนี้ครบทั้งหมด
การขายฝาก เป็นการทำนิติกรรมในรูปแบบของการขายทรัพย์สิน ทั้งที่เป็นทรัพย์สิน ประเภทอสังหาริมทรัพย์ เช่น บ้าน คอนโด ที่ดิน หรือทรัพย์สินประเภท สังหาริมทรัพย์ เช่น รถยนต์ เป็นต้น ให้กับผู้รับซื้อฝาก โดยการทำสัญญาเอกสารขายฝากที่ดิน และมีข้อตกลงกันว่าผู้ขายฝากสามารถไถ่ทรัพย์สินนั้นคืนได้ตามเงื่อนไขและระยะเวลาที่ตกลงกัน ซึ่งกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินที่ขายฝากจะตกเป็นของผู้รับซื้อฝากทันทีที่ขายฝากและได้ส่งมอบทรัพย์สินแก่ผู้รับซื้อฝาก
อัตราดอกเบี้ยบ้าน ล่าสุด อัปเดต ปี 2568 ทั้งสินเชื่อบ้าน - คอนโด
หากอธิบายให้เข้าใจง่าย ๆ ‘การขายฝาก’ เป็นโอกาสให้ผู้ขายนำทรัพย์ไปใช้เป็นเงินทุนชั่วคราวพร้อมทางเลือกไถ่ถอน ในขณะที่การขายปกติเป็นการจำหน่ายทรัพย์ เพื่อเปลี่ยนกรรมสิทธิ์โดยสมบูรณ์
ก่อนจะไปหาข้อแตกต่างของการทำนิติกรรมทั้ง 2 รูปแบบ จำเป็นต้องทำความเข้าใจ รูปแบบ วิธีการ ขั้นตอนระหว่างการขายฝากและการจำนองให้ถ่องแท้ เพื่อเลือกใช้ได้ตรงจุด
อย่างไรก็ดี ในกรณีทรัพย์สินที่ขายฝากเป็นอสังหาริมทรัพย์ คู่สัญญาจะต้องนำสัญญาขายฝากไปจดทะเบียน ณ สำนักงานที่ดินที่มีเขตอำนาจด้วย การขายฝากจึงจะมีผลสมบูรณ์ตามกฎหมาย ทั้งนี้ หากผู้ขายฝากไม่ได้ไถ่ทรัพย์สินคืนตามเงื่อนไขและระยะเวลาที่ตกลงกันดังกล่าว ผู้ขายฝากจะหมดสิทธิไถ่ทรัพย์สินคืน โดยผู้รับซื้อฝากไม่ต้องไปใช้สิทธิฟ้องบังคับตามสัญญาขายฝากอีก
การขายฝากและการจำนอง เป็นรูปแบบการทำนิติกรรม ซึ่งหลายคนยังสับสน และท้ายที่สุดอาจทำให้ตัดสินใจเลือกทำนิติกรรมผิดรูปแบบ ผิดวิธี ไม่ตรงตามเจตนาอย่างรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เหตุนี้จึงต้องแจกแจงข้อแตกต่างให้เห็นอย่างชัดเจน
| ขายฝาก | จำนอง |
|---|---|
|
|
|
|
|
|
|
|
การขายฝากเหมาะกับคนที่ต้องการเงินสดด่วน และไม่ต้องผ่านขั้นตอนยุ่งยาก เช่น ตรวจเครดิตหรือมีผู้ค้ำประกัน รวมถึงเหมาะกับผู้ที่ต้องการวงเงินสูง และยังต้องการสิทธิ์ไถ่ถอนทรัพย์ในอนาคต ส่วนการจำนองเหมาะกับผู้ที่ต้องการวงเงินกู้ในอัตราดอกเบี้ยต่ำ และต้องการผ่อนชำระในระยะยาว โดยยังคงถือสิทธิ์ และใช้ประโยชน์จากทรัพย์ต่อไปได้ หากถามว่า แบบไหนดีกว่า? ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับเป้าหมาย หากต้องการเงินด่วนและเงื่อนไขยืดหยุ่น การขายฝากจะเหมาะสมกว่า แต่ถ้าต้องการความมั่นคงในสิทธิ์ และดอกเบี้ยต่ำ การจำนองจะเป็นทางเลือกที่ดีกว่า
สัญญาขายฝาก และสัญญาจำนองจะมีผลสมบูรณ์ และได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายก็ต่อเมื่อทำที่สำนักงานที่ดิน (กรมที่ดิน) และมีเจ้าหน้าที่รับรองเท่านั้น
ทำความเข้าใจเกี่ยวกับการจำนองคืออะไรและข้อแตกต่างระหว่างการขายฝากกับการจำนองไปแล้ว ต่อไปนี้ใครที่มีความจำเป็นต้องทำนิติกรรมทั้ง 2 รูปแบบ จะสามารถพิจารณาจุดเด่น จุดด้อย และเลือกใช้บริการได้อย่างถูกต้อง ทั้งนี้ ควรเลือกนายทุนหรือบริษัทที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อป้องกันสิทธิประโยชน์ของตัวเราเอง
เปลี่ยนที่ดินของคุณให้เป็นเงินก้อน ด้วยบริการขายฝากที่ดิน Xspring ได้เงินไว ดอกเบี้ยถูก วงเงินสูง
Q :
A :
หลายคนอาจเข้าใจผิดคิดว่าค่าจดจำนองและค่าโอนเป็นสิ่งเดียวกัน แท้จริงแล้วทั้งสองค่าใช้จ่ายนี้มีความหมายและวิธีการคำนวณที่แตกต่างกัน โดยค่าโอน เป็นค่าธรรมเนียมที่ต้องเสียในการโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ ส่วน ค่าจดจำนอง เป็นค่าธรรมเนียมที่ต้องเสียเฉพาะกรณีที่กู้เงินเพื่อซื้อที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์
Q :
A :
ค่าจดจำนองเป็นค่าธรรมเนียมที่ต้องเสียเฉพาะกรณีที่กู้เงิน เพื่อซื้อที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ ซึ่งจะคิดในอัตรา 1% จากราคาจำนอง แต่จะเสียไม่เกิน 200,000 บาท
Q :
A :
สำหรับที่ติดที่ติดจำนองอยู่นั้น สามารถก่อสร้างบ้านได้ โดยที่ไม่จำเป็นต้องได้รับความยินยอมจากผู้รับจำนอง
Q :
A :
ที่ดินเปล่า ถือเป็นอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งเป็นทรัพย์สินที่สามารถจำนองได้ แต่จะต้องเป็นที่ดินที่มีโฉนดถูกต้องตามกฎหมายเท่านั้น
Q :
A :
บ้านติดจำนอง เป็นบ้านที่เจ้าของเดิมนั้นนำมาเป็นหลักค้ำประกัน เพื่อกู้เงิน แต่หากมีการผิดชำระก็จะถูกริบบ้าน เพื่อนำขายทอดตลาด บ้านที่ติดจำนองจึงสามารถซื้อขายได้ปกติ
อัตราดอกเบี้ยบ้าน ล่าสุด 2569 MRR ปัจจุบัน สินเชื่อบ้าน-คอนโด | แสนสิริ อ่านเพิ่มเติม >
เปรียบเทียบดอกเบี้ยบ้าน กู้ซื้อบ้านธนาคารไหนดี ดอกเบี้ยต่ำ อ่านเพิ่มเติม >
ค่าใช้จ่ายโอนบ้านให้ลูกปี 2569 เท่าไหร่ ต้องเตรียมอะไรบ้าง อ่านเพิ่มเติม >
รวมเรื่องต้องรู้ เงินเดือนเท่านี้ กู้บ้านได้เท่าไร อ่านเพิ่มเติม >
วันหยุด 2569 ไปไหนดี? เช็กวันหยุดยาว พร้อม 5 ซีรีส์แนะนำสายติดบ้าน อ่านเพิ่มเติม >
คอนโดสุขุมวิท 62 ทำเลศักยภาพ ใกล้รถไฟฟ้า BTS สถานีบางจาก เดินทางสะดวก รายล้อมด้วยไลฟ์สไตล์ครบครัน พร้อมโอกาสลงทุนและปล่อยเช่าผลตอบแทนน่าสนใจ
ขายบ้านต้องเช็ก! ภาษีธุรกิจเฉพาะ คืออะไร เข้าเงื่อนไขไหนต้องเสีย คิดอัตราเท่าไร มีวิธีคิดอย่างไร และกรณียกเว้นที่คนขายบ้านไม่ควรมองข้าม!
Capital Gain คืออะไร? เข้าใจวิธีคำนวณ พร้อมปัจจัยสำคัญที่ทำให้อสังหาฯ มูลค่าเพิ่ม วางแผนลงทุนอย่างมืออาชีพเพื่อผลตอบแทนระยะยาว
คอนโดสุขุมวิท 62 ทำเลศักยภาพ ใกล้รถไฟฟ้า BTS สถานีบางจาก เดินทางสะดวก รายล้อมด้วยไลฟ์สไตล์ครบครัน พร้อมโอกาสลงทุนและปล่อยเช่าผลตอบแทนน่าสนใจ
ขายบ้านต้องเช็ก! ภาษีธุรกิจเฉพาะ คืออะไร เข้าเงื่อนไขไหนต้องเสีย คิดอัตราเท่าไร มีวิธีคิดอย่างไร และกรณียกเว้นที่คนขายบ้านไม่ควรมองข้าม!
อัตราดอกเบี้ยบ้าน ล่าสุด 2569 MRR ปัจจุบัน สินเชื่อบ้าน-คอนโด | แสนสิริ อ่านเพิ่มเติม >
เปรียบเทียบดอกเบี้ยบ้าน กู้ซื้อบ้านธนาคารไหนดี ดอกเบี้ยต่ำ อ่านเพิ่มเติม >
ค่าใช้จ่ายโอนบ้านให้ลูกปี 2569 เท่าไหร่ ต้องเตรียมอะไรบ้าง อ่านเพิ่มเติม >
รวมเรื่องต้องรู้ เงินเดือนเท่านี้ กู้บ้านได้เท่าไร อ่านเพิ่มเติม >
วันหยุด 2569 ไปไหนดี? เช็กวันหยุดยาว พร้อม 5 ซีรีส์แนะนำสายติดบ้าน อ่านเพิ่มเติม >